Defensie wilde geen aandacht, dus werd heel Rotterdam wakker

Rotterdammers hadden donderdagochtend geen wekker nodig. Vanaf een uur of vijf denderden legerhelikopters laag over de stad, en om 06.15 uur cirkelden ze massaal boven woonwijken. Defensie hield de locaties bewust geheim om geen aandacht te trekken. Het resultaat: de hele stad had het erover voordat de koffie doorgelopen was.

Wat er nou echt aan de hand was

Geen bankoverval, geen klopjacht. Defensie oefende donderdag 27 augustus op de Maasvlakte en in Rotterdam-Zuid, zo meldt de gemeente Rotterdam. Het scenario: gijzelaars redden en medisch verzorgen. Helikopters pikten “gewonde gijzelaars” op en zetten ze weer af voor behandeling. Volgens Rijnmond werden militairen zelfs gedropt op het dak van het voormalige verpleeghuis Antonius in IJsselmonde.

De luchtmacht zette hiervoor acht toestellen in, die speciaal vanaf een extra vroeg geopende vliegbasis Gilze-Rijen kwamen aanvliegen.

Rijnmond telde er overigens vijf tegelijk in de lucht boven Rotterdam-Zuid, Barendrecht en Ridderkerk. De rest oefende elders, onder meer boven de Hoeksche Waard.

‘Hangt er een Apache boven mijn hoofd’

Op sociale media regende het klachten. “Word uit bed getrild door een mega-herrie van helikopters”, schreef een Rotterdammer volgens het AD. Een ander vroeg zich hardop af of er een heftige bankoverval gaande was: “De hele flat is wakker.”

Voor de meesten bleef het bij een verpest nachtje. Maar niet voor iedereen. Bas, die in het CitizenM-hotel in het centrum verbleef, vertelde het AD dat hij ernstige PTSS heeft en flink schrok. Hij vindt dat bewoners van hoogbouw en hotels vooraf geïnformeerd hadden moeten worden: “De helikopters vlogen nou niet bepaald hoog. Het zijn best grote, intimiderende machines, zeker met wat er in de wereld speelt.”

Daar zit wat in. Wie in Rotterdam woont, is wel wat stadsgeluid gewend. Een Apache op tien meter hoogte valt daar niet onder.

De paradox: geheimhouding als megafoon

En nu het gekke. Defensie gaf de precieze locaties bewust niet vrij, want “te veel toeschouwers zouden per ongeluk voor verstoring van de oefening kunnen zorgen”. Klinkt logisch op papier. In de praktijk stuur je acht helikopters bij zonsopgang over dichtbevolkte woonwijken en verwacht je dat niemand het merkt.

Dat werkt dus averechts. Juist doordat niemand wist wat er speelde, sloeg de verwarring toe en gokten wakkergeschudde bewoners op overvallen en erger. Een simpel bericht vooraf, zoals bij vuurwerkshows of evenementen, had diezelfde onrust voorkomen zonder dat er ook maar een toeschouwer extra langs de route had gestaan.

Het opvallendste: dit is geen eerste keer. In september 2024 hingen er ook al vroeg in de ochtend legerhelikopters boven Rotterdam-Zuid, en toen waren de klachten net zo min mals. Zelfde tijdstip, zelfde reacties, zelfde verbazing. Twee jaar later is er aan de aanpak niets veranderd.

Wie schade heeft of wil klagen, kan trouwens terecht op de website van Defensie. Slaap die je hebt gemist, krijg je daar helaas niet terug. Daarvoor moet je het doen met tips om beter te slapen, al helpt geen enkele tip tegen een Chinook boven je dak.

Vind jij zo’n oefening in een woonwijk om zes uur ’s ochtends te verdedigen, of had Defensie de stad gewoon moeten waarschuwen? Laat het weten in de reacties.