‘Jij bent een narcist’: waarom therapietaal je relatie sloopt
“Narcist.” “Gaslighting.” “Toxisch.” “Vermijdend gehecht.” Woorden die je vijf jaar geleden alleen in een therapeutenpraktijk hoorde, liggen nu op iedereen z’n lippen. Maar wat als die woorden je relatie niet redden, maar juist om zeep helpen? Seksuoloog Goedele Liekens slaat alarm.
Liekens draait bij, en dat is opvallend
In haar wekelijkse NINA-column voor HLN schreef Goedele Liekens deze week iets verrassends. De seksuoloog en ex-Miss België, die drie decennia lang taboes rond seks en relaties openbreekt, waarschuwt nu voor precies de taal die ze mee populair maakte. “We gaan te ver met ’therapietaal'”, schrijft ze.
Dat valt op. Van De Rode Loper tot haar podcast Bij Goedele thuis: ze maakte woorden als hechtingsstijl en grenzen stellen mainstream in de Vlaamse en Nederlandse huiskamer. Dat ze nu zelf de rem erop zet, zegt iets.
Het probleem heet “concept creep”
Psycholoog Nick Haslam van de Universiteit van Melbourne beschreef het mechanisme al in 2016: concept creep. Begrippen die ooit scherp omlijnd waren – trauma, gaslighting, narcisme – rekken uit tot ze alles en niets meer betekenen.
Gaslighting was ooit een patroon waarbij iemand structureel je werkelijkheid ondermijnt. Nu is het “mijn partner is het niet eens met hoe ik me voel.” Een narcist was een klinische diagnose. Nu is het een ex die te weinig aandacht gaf.
| Therapieterm | Oorspronkelijke betekenis | Hoe het nu vaak gebruikt wordt |
| Gaslighting | Systematisch iemands realiteit ondermijnen | Elke onenigheid over feiten |
| Narcist | Klinische persoonlijkheidsstoornis (NPD) | Ex die niet luisterde |
| Grenzen stellen | Aangeven wat jij doet bij overschrijding | Eisen wat de ander moet doen |
| Toxisch | Structureel schadelijk gedrag | Elke vorm van conflict |
Volgens Haslam verliezen mensen met ernstige ervaringen hun vocabulaire zodra dezelfde woorden voor alles worden ingezet.
Meer relatietaal, minder verbinding
Dat is de paradox. We hebben nog nooit zoveel woorden gehad om over gevoelens te praten, maar we communiceren slechter dan ooit.
Liekens zei eerder dit jaar bij WNL dat slechts 1 op de 3 single vrouwen nog een relatie wil, tegenover 2 op de 3 mannen. 70 procent van de echtscheidingen wordt aangevraagd door vrouwen.
70%
Van de echtscheidingen wordt door vrouwen aangevraagd. Hoofdreden: gebrek aan verbinding (Goedele Liekens bij WNL, feb 2026)
“De hoofdreden waarom vrouwen echtscheidingen aanvragen is een gebrek aan verbinding en communicatie”, aldus Liekens bij WNL. Maar wat als therapietaal die verbinding juist blokkeert? Als “ik stel een grens” eigenlijk betekent “ik hoef niet naar jou te luisteren”? Dan wordt psychologisch vocabulaire geen brug, maar een muur.
Het verschil zit in de functie
Simply Psychology analyseerde het fenomeen en formuleerde een heldere vuistregel: het verschil tussen gezonde en giftige therapietaal zit in de functie. Opent het woord een gesprek, of sluit het een gesprek af?
“De test is de functie: opent de term een gesprek, of sluit hij het af?”
Simply Psychology
“Ik merk dat ik me onveilig voel als je zo reageert” opent. “Jij bent een narcist” sluit af. Die tweede variant wint terrein. Op TikTok, in WhatsApp-groepen, aan keukentafels.
De reacties onder Liekens’ column bevestigen dat beeld. Een lezer schrijft: “Elke man met wie een relatie fout afloopt is nu ook een narcist.” Een ander: “Het ontbreekt vooral aan relatievaardigheden. Openstellen, kwetsbaarheid, wij in plaats van ik versus jij.”
Therapietaal als vervanging voor het echte werk
Liekens heeft gelijk dat ze alarm slaat. Juist omdat ze er zelf aan bijdroeg. Therapietaal is niet het probleem. Het probleem is dat we de woorden gebruiken als vervanging voor het echte werk: luisteren, kwetsbaar zijn, een relatie een tweede kans geven als het moeilijk wordt.
Weet je hoe een narcist echt klinkt in de psychologie? Niet als je ex die vergat te vragen hoe je dag was.
