Opvallend

Grootste land ter wereld: oppervlakte of bevolking?

Vraag een quizmaster wat het grootste land ter wereld is en je krijgt een vlot antwoord: Rusland. Vraag het aan een demograaf en die begint over India. Beide hebben gelijk. “Grootste” land kun je op twee heel verschillende manieren meten, en de uitkomst verandert compleet met welke je kiest.

In het kort

  • Rusland is met 16,3 miljoen km² landoppervlak het grootste land ter wereld.
  • India telt de meeste inwoners: ruim 1,46 miljard, net voor China.
  • Op oppervlakte staat India pas op plek zeven, ver achter Rusland.
  • Op bevolking staat Rusland pas op plek negen, ver achter India.
  • Reken je ook binnenwater mee, dan wisselen Canada en de VS soms van plek.

Rusland is het grootste land, India telt de meeste mensen

Op de kaart is er geen discussie. Rusland beslaat ruim 16,3 miljoen vierkante kilometer landoppervlak, verspreid over elf tijdzones en twee continenten. Dat is zo’n 1,7 keer zoveel grondgebied als nummer twee, China. Dat cijfer komt van de Wereldbank, die landoppervlak per land bijhoudt.

Historisch gezien is die omvang vooral het resultaat van een snelle oostwaartse opmars. Vanaf de jaren 1580 trokken Kozakken onder leiding van Jermak Timofejevitsj vanuit het Oeralgebergte Siberië in, en rond 1650 hadden Russische kolonisten al de Grote Oceaan bereikt. Van Moskou tot de Stille Oceaan in zo’n zeventig jaar: weinig rijken in de geschiedenis groeiden zo snel.

Zodra je van land naar mensen overstapt, verschuift de hele ranglijst. Met ruim 1,46 miljard inwoners is India het land met de meeste mensen, en dat is nog niet lang zo. China hield die titel decennia vast, tot India het in 2023 voorbijstreefde.

Twee landen. Twee records. Geen overlap.

Wil je nog een record erbij? Het hoogste gebouw ter wereld staat trouwens in geen van beide landen, maar in de Verenigde Arabische Emiraten.

De complete ranglijst: oppervlakte naast bevolking

Hieronder staan beide ranglijsten naast elkaar. In een oogopslag zie je hoe weinig overlap er is: alleen China en de Verenigde Staten komen in beide top 10’s voor.

# Grootste land (oppervlakte) km² landoppervlak Meeste inwoners Aantal inwoners
1 Rusland 16.376.870 India 1.463.865.525
2 China 9.388.210 China 1.406.585.000
3 Verenigde Staten 9.147.420 Verenigde Staten 341.784.857
4 Canada 8.788.700 Indonesië 285.721.236
5 Brazilië 8.358.140 Pakistan 255.219.554
6 Australië 7.692.020 Nigeria 237.527.782
7 India 2.973.190 Brazilië 212.812.405
8 Argentinië 2.736.690 Bangladesh 175.686.899
9 Kazachstan 2.699.700 Rusland 143.513.328
10 Algerije 2.381.740 Ethiopië 135.472.051

Bron: Wereldbank, Land area (cijfers 2023) en Population, total (cijfers 2025). De oppervlaktecijfers gaan over land alleen, zonder meren en ander binnenwater.

Let trouwens op het jaartal. De oppervlaktecijfers zijn van 2023, de bevolkingscijfers van 2025. Landoppervlak verandert nauwelijks van jaar op jaar, bevolking wel, dus de Wereldbank publiceert ze niet voor hetzelfde jaar.

Ter vergelijking: naast deze lijst oogt het allerkleinste land ter wereld als een rekenfout. En binnen Europa liggen de verhoudingen een stuk compacter: zie de tien grootste landen van Europa voor die lijst.

Waarom dezelfde vraag drie andere antwoorden geeft

Stel de vraag net iets anders, en het antwoord verandert mee.

Reken je ook binnenwater mee in de oppervlakte, dan klimt Canada bij sommige bronnen naar de tweede plek wereldwijd, boven de Verenigde Staten. De Wereldbank telt hier alleen land, en dan wint de VS nipt van Canada: 9.147.420 tegen 8.788.700 vierkante kilometer.

Er is nog een derde meetlat, en die wordt zelden genoemd: de zee. Frankrijk heeft dankzij overzeese gebieden zoals Frans-Polynesië en Nieuw-Caledonië een exclusieve economische zone van, afhankelijk van de bron, ergens tussen de 10 en 11,7 miljoen vierkante kilometer water. Daarmee concurreert een middelgroot Europees land op oppervlak zonder blikken of blozen met Rusland, puur omdat het grondgebied niet op het eigen continent ligt.

Dan is er nog een vreemde eend in de bijt: Antarctica. Het continent is met ongeveer 14,2 miljoen vierkante kilometer groter dan elk land op deze lijst behalve Rusland, en nadert Canada. Toch staat het nergens in de ranglijst, want Antarctica is geen land. Er is geen soevereine staat die er gezag over heeft: het gebied wordt beheerd via het Antarctic Treaty System, waarin meerdere landen wetenschappelijke claims hebben liggen die niemand als eigendom erkent.

Dus: welk land het grootste is, hangt af van je definitie. Land. Water. Zee. Drie meetlatten, drie andere winnaars.

India’s eigen groei zie je trouwens ook terug in zijn steden: zie de vijf grootste steden van India voor hoe snel die vollopen.

Zo verhoudt Nederland zich tot de uitersten

Nederland beslaat, zonder het IJsselmeer en de Noordzee, 33.670 vierkante kilometer land.

[stat: 486 keer | Zo vaak past het landoppervlak van Nederland in Rusland]

Je zou Nederland bijna vijfhonderd keer kunnen uitknippen en in Rusland neerleggen, en er bleef nog ruimte over.

Qua inwoners is het verschil kleiner, maar nog steeds groot. Nederland telt 18,1 miljoen mensen.

[stat: 81 keer | Zo vaak heeft India meer inwoners dan Nederland]

Toch is Nederland verrassend dichtbevolkt. Deel het aantal inwoners door de oppervlakte en Nederland komt uit op ruim 537 mensen per vierkante kilometer. India, het land met de meeste inwoners ter wereld, zit met ongeveer 492 mensen per vierkante kilometer juist iets lager. Het grootste bevolkingsaantal zegt dus niets over hoe vol het er voelt.

Klinkt abstract, maar het zet de ranglijst wel in perspectief. Rusland en India staan allebei op nummer een, alleen in een compleet andere wedstrijd.

Veelgestelde vragen

Wat is het grootste land ter wereld?

Rusland is het grootste land ter wereld. Het land heeft volgens de Wereldbank een landoppervlak van ruim 16,3 miljoen vierkante kilometer, ongeveer 1,7 keer zoveel als nummer twee, China. Rusland strekt zich uit over elf tijdzones en twee continenten, Europa en Azië.

Welk land heeft de meeste inwoners?

India heeft de meeste inwoners van alle landen ter wereld. Met ruim 1,46 miljard mensen ligt het nipt voor China, dat lang de titel vasthield tot India het land in 2023 voorbijstak. Samen zijn deze twee landen goed voor meer dan een derde van de wereldbevolking.

Is Canada groter dan de Verenigde Staten?

Canada is groter dan de Verenigde Staten als je ook meren en ander binnenwater meerekent, maar niet als je alleen naar landoppervlak kijkt. Volgens de Wereldbank heeft de Verenigde Staten 9.147.420 km² land tegen 8.788.700 km² voor Canada. Reken je water mee, dan stijgt Canada bij sommige bronnen naar de tweede plek wereldwijd.

Welk land heeft de grootste exclusieve economische zone?

Frankrijk heeft de grootste exclusieve economische zone, het zeegebied waarin een land rechten heeft op visserij en grondstoffen. Dankzij overzeese gebieden zoals Frans-Polynesië en Nieuw-Caledonië komt die oppervlakte uit op ergens tussen de 10 en 11,7 miljoen vierkante kilometer, afhankelijk van de bron. Op zee is Frankrijk dus groter dan op land.

Hoe groot is Rusland vergeleken met Nederland?

Rusland is ongeveer 486 keer zo groot als Nederland, gerekend in landoppervlak zonder water. Nederland beslaat 33.670 vierkante kilometer, Rusland ruim 16,3 miljoen. Qua inwoners is het verschil veel kleiner: Rusland heeft 143,5 miljoen mensen tegen 18,1 miljoen in Nederland, ongeveer 8 keer zoveel.

Wat vond je van dit artikel?