Waarom de lange rust vanavond de WK-finale kan beslissen

Iedereen valt over die halftimeshow. Sepp Blatter mopperde op X al over de “langste rust ooit” en fans noemen het een commercieel circus. Maar terwijl Madonna, Shakira en Justin Bieber vanavond het podium op klimmen, speelt zich in de kleedkamers iets veel interessanters af. Want die 25 minuten kunnen de finale kantelen.

De FIFA breekt haar eigen regels, en dat is geen detail

De rust van de finale tussen Argentinië en Spanje duurt vanavond naar verwachting 25 minuten, meldt rechtenhouder NOS. De show zelf duurt elf minuten, de rest gaat op aan het op- en afbouwen van het podium in het MetLife Stadium.

Grappig detail: dat mag eigenlijk helemaal niet. In de officiële spelregels van de IFAB staat zwart op wit dat spelers recht hebben op een pauze van maximaal vijftien minuten. Diezelfde IFAB wees in 2021 nog een voorstel af om de rust te verlengen, juist omdat een langere pauze slecht zou zijn voor het welzijn en de veiligheid van spelers.

En nu doet de FIFA het gewoon. Voor de show.

Toch is het beeld van zielige, afkoelende voetballers te simpel. Sportarts Suzanne Huurman, die met Curaçao op dit WK zat, ziet ook de andere kant.

Koude spieren zijn de echte tegenstander

Waar zit dan het gevaar? In de temperatuur. Deense onderzoekers van de Universiteit van Kopenhagen maten al in een studie in het Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports wat er tijdens een gewone rust met voetballers gebeurt: de spiertemperatuur zakt van 39,4 naar 37,4 graden. Wie daarna zonder opwarming het veld op stapt, sprint meetbaar trager.

Dat klinkt weinig. Maar op WK-niveau is 2,4 procent het verschil tussen Lamine Yamal die wegdraait of Lamine Yamal die wordt afgestopt. En let wel: die meting gold voor een rust van vijftien minuten. Vanavond zitten de spelers er bijna een half uur.

Huurman waarschuwt daar ook voor. “Tijdens zo’n lange rustperiode daalt je lichaamstemperatuur en die van je spieren”, zegt ze tegen NU.nl. “Dat kan de sprintcapaciteit en reactiesnelheid verminderen als spelers niets doen.”

Datzelfde Deense onderzoek biedt overigens de oplossing: spelers die tijdens de rust licht actief bleven, verloren niets van hun sprintsnelheid. Hometrainer in de kleedkamer, daarna een paar felle sprints op het veld. Klaar.

De ploeg die dit het slimst aanpakt, wint de tweede helft

Zo wordt de rust ineens een wedstrijd op zich. Vergelijk de finale van vanavond maar eens met wat normaal is:

De NFL doet dit al decennia. Teams die de Super Bowl halen, leggen hun training in de voorbereiding soms gewoon dertig minuten stil om die megapauze na te bootsen. Slim, vindt ook Huurman: zo wennen lichaam en hoofd alvast aan de onderbreking.

Drie spelers op het veld weten al hoe dit voelt. Marc Cucurella, Fabián Ruiz en Enzo Fernández speelden vorig jaar de finale van het WK voor clubs, waar de rust door een halftimeshow 24 minuten duurde. Kleine voorsprong voor wie erop let.

En dan is er nog het hoofd. Bewegingswetenschapper en sportpsycholoog Afke van de Wouw wijst er bij NU.nl op dat extra tijd ook extra piekertijd is: spelers gaan malen over fouten uit de eerste helft, of beseffen ineens hoe groot dit allemaal is. De ploeg die op voorsprong staat, loopt volgens haar het meeste risico. Die wordt uit zijn flow gehaald, terwijl de achterliggende partij juist rustig kan bijsturen. Dat momentum-effect zagen we dit WK al bij de drinkpauzes, en de uitslagen van de groepsfase lieten zien hoe vaak wedstrijden dit toernooi na een onderbreking kantelden.

Mijn voorspelling: krijgen we vanavond een omslag na rust, dan wijst iedereen naar Madonna. Terwijl het antwoord in de kleedkamer ligt, bij de ploeg die de hometrainer liet staan.

Voor Messi kan het zomaar zijn laatste rust ooit op een WK zijn, terwijl hij dit toernooi al het all-time WK-goalrecord van Klose afpakte. Zou hij die 25 minuten stilzitten? Ik gok van niet.