Typ “hoeveel koeien heeft Nederland” in Google en je krijgt binnen een halve seconde een getal. Vraag het een week later opnieuw en je kunt een ander getal krijgen, en dat is geen foutje. Het ligt aan het moment waarop je telt. CBS telt de veestapel namelijk twee keer per jaar, en die twee tellingen komen niet op hetzelfde uit.
Nederland telt 3.549.000 koeien, maar de teldatum bepaalt het antwoord
Het meest recente volledige antwoord komt van de voorlopige landbouwtelling van het CBS: op 1 december 2025 stonden er 3.549.000 runderen in Nederland. Dat is 0,4 procent minder dan een jaar eerder.
[stat: 3.549.000 | Het aantal runderen dat CBS op 1 december 2025 telde, 0,4 procent minder dan in 2024]
Vier maanden eerder gaf diezelfde telling een ander antwoord. Op 1 april 2025 stonden er 3,65 miljoen runderen, 3,3 procent minder dan een jaar daarvoor. Dat gat van ruim honderdduizend dieren tussen april en december is geen meetfout. CBS kiest voor twee peildata omdat de veestapel nooit stilstaat: het hele jaar door worden er kalveren geboren en dieren verkocht of geslacht.
Wil je het nog actueler? Op 1 juli 2026 telde het I&R-systeem, het identificatie- en registratiesysteem waarin elke boer zijn dieren moet aanmelden, 1,498 miljoen melkkoeien. Dat is zo’n procent minder dan het kwartaal ervoor. Dit gaat alleen over melkkoeien, niet over de hele veestapel, maar het laat zien dat de krimp dit jaar gewoon doorzet.
De decembertelling van 2025 is daarbij nog voorlopig. CBS stelt dit soort cijfers in september bij en maakt ze pas in maart definitief.
De tabel hieronder zet de belangrijkste groepen uit die decembertelling naast elkaar.
| Categorie | Aantal (1 december 2025) | Verandering t.o.v. 2024 |
|---|---|---|
| Totaal rundvee | 3.549.000 | -0,4% |
| Melk- en kalfkoeien | 1.518.000 | -0,6% |
| Jongvee (opfok melkveehouderij) | 924.000 | -2,1% |
| Vleeskalveren | 865.000 | ongeveer stabiel |
Bron: CBS, voorlopige landbouwtelling. Deze drie groepen vormen niet het volledige totaal. De rest bestaat uit vleesstieren, zoogkoeien en fokdieren waarvoor CBS momenteel geen apart, actueel aantal publiceert.
Melkvee, vleesvee en kalveren: drie heel verschillende koeien
Denk je aan “een koe”, dan denk je waarschijnlijk aan een Holstein-Friesian die melk geeft. Logisch, want dat is verreweg de grootste groep. Van de 3,65 miljoen runderen die CBS op 1 april 2025 telde, was 42 procent melkkoe.
Maar lang niet elke koe staat in een melkstal. Jongvee bestaat uit kalveren en pinken die worden opgefokt tot ze zelf melk kunnen geven, meestal rond hun tweede levensjaar. Vleeskalveren zijn een heel andere groep. Die worden specifiek vetgemest voor vlees, vaak als witvlees- of rosévleeskalf, en de meeste gaan al na een paar maanden naar de slacht.
De melkveehouderij schaalt bovendien op. In 2025 telde Nederland 13.400 melkveebedrijven, 3,7 procent minder dan een jaar eerder. Tegelijk groeide het gemiddeld aantal koeien per bedrijf naar 114, tegen 101 in 2020. Minder bedrijven, grotere kudden: dat is de praktijk achter het landelijke totaal.
Dat de melkveehouderij voorop blijft lopen in comfort en techniek merk je ook aan de stal zelf. Steeds meer bedrijven draaien op melkrobots die de koe zelf laten bepalen wanneer ze gemolken wil worden, precies omdat een rustige koe meetbaar meer melk geeft.
Waarom de veestapel al jaren krimpt
De krimp is niet nieuw en ook niet toevallig. Al in 2017 moesten melkveehouders met het fosfaatreductieplan dieren van de hand doen om de groei van de veestapel te stoppen. Tien jaar later ligt het aantal melkkoeien nog altijd bijna 6 procent onder het niveau van toen.
Sindsdien is er een grotere drijfveer bijgekomen: stikstof. Nederland staat vol met natuurgebieden die wettelijk beschermd zijn tegen stikstofneerslag, en veehouderijen zijn daarvan een van de grootste bronnen. Kijk op de stikstofkaart van Nederland en je ziet precies waar dat knelt, rond zo ongeveer elk Natura 2000-gebied.
Om de uitstoot omlaag te krijgen, koopt de overheid boeren uit via de regelingen Lbv en Lbv-plus. Op 10 september 2026 hadden 1.576 veehouders daarvoor een aanvraag ingediend. Daarvan zijn er 1.438 toegekend, en 446 van alle aanvragen kwamen uit de melkveehouderij.
ABN AMRO verwacht dat de productie in de land- en tuinbouw dit jaar met 3 procent daalt, vooral door dat overheidsingrijpen. Richting 2030 rekent de bank op een krimp van de hele veestapel van 12 tot 15 procent.
De koe verdwijnt niet uit Nederland. Er komen er wel elk jaar wat minder.
Eén koe per vijf Nederlanders
Zet het koeienaantal naast het inwonertal en je krijgt een aardige verhouding. Op 1 januari 2026 telde Nederland 18.131.238 inwoners. Deel dat door de 3.549.000 runderen van de laatste telling en je komt op iets meer dan vijf Nederlanders per koe.
[stat: 1 op 5 | Voor elke koe in Nederland staan ruim vijf inwoners]
Vergelijk dat gerust met hoeveel auto’s er in Nederland rondrijden: dat aantal ligt vele malen hoger dan het aantal koeien. Andersom is een koe weer veel talrijker dan de wolven die inmiddels terug zijn in Nederland. Ergens daartussenin, dat is waar de koe zit.
Dus de volgende keer dat iemand met stelligheid één koeiencijfer noemt, mag je gerust vragen welk cijfer, en van wanneer precies.
