Dieren

Hoeveel wolven leven er in Nederland?

Loop je op de Veluwe en denk je een wolf te zien, dan is de kans groter dan een paar jaar geleden. Nederland telt volgens de nieuwste cijfers van BIJ12 131 verschillende wolven, verspreid over 14 vaste leefgebieden. Toch krijg je daar nergens een hard, actueel getal bij. Dat heeft een simpele reden: een deel van die dieren zwerft rond, op zoek naar een eigen plek.

In het kort

  • Nederland telt 131 wolven, in 2025 aangetoond met DNA-onderzoek, verdeeld over 14 roedels.
  • De meeste roedels zitten op de Veluwe: zeven van de veertien.
  • Zwervende wolven zonder eigen territorium tellen niet mee in de roedelcijfers.
  • Het aantal roedels groeide van elf in 2024 naar veertien begin 2026.
  • Schademeldingen bij vee stegen van 804 in 2024 naar 1.114 in 2025.

131 wolven, verdeeld over 14 roedels

In 2025 zijn met DNA-onderzoek 131 verschillende wolven in Nederland aangetoond. Daarvan waren er 79 voor het eerst in beeld. Dat cijfer komt uit de jaarrapportage van BIJ12, de organisatie die het wolvenbeheer namens de provincies coördineert.

Die dieren zwerven niet zomaar verspreid over het land. Ze wonen, voor zover een wolf ergens woont, in 14 roedels: ouderparen met hun jongen, elk met een eigen territorium.

Gebied Aantal roedels
Veluwe 7
Drenthe 4
Gelderse Vallei 2
Utrechtse Heuvelrug 1

Bij 10 van die 14 roedels zijn vorig jaar welpen geboren, in totaal bijna vijftig. Voor de volledige cijfers, met de DNA-analyse per roedel, kun je de jaarrapportage wolven 2025 van BIJ12 zelf doorbladeren.

Gevestigde wolven versus zwervers: waarom tellingen verschillen

En hier zit de crux van de vraag hoeveel wolven er in Nederland leven: het hangt af van wat je meetelt.

BIJ12 maakt een hard onderscheid tussen twee categorieën. Gevestigde wolven hebben een eigen territorium geclaimd, meestal als onderdeel van een roedel. Zwervende wolven zijn jonge dieren die net hun geboortegebied hebben verlaten en op zoek zijn naar een plek van zichzelf.

Die zwervers duiken overal op. Soms een paar dagen in Overijssel, dan weer een week in Flevoland, en soms lopen ze dwars door Duitsland terug. Een kaart met wolvenwaarnemingen in Nederland laat precies zien waar ze de afgelopen tijd zijn gesignaleerd, los van de vaste roedelgebieden.

Dat verklaart meteen waarom je online zulke uiteenlopende cijfers tegenkomt. Het ene artikel telt alleen roedels. Het andere telt alle DNA-profielen van een heel jaar. Een derde probeert te schatten hoeveel wolven er op een willekeurig moment door het land lopen. Dat laatste getal kent niemand precies. Geen slordigheid, gewoon een feit: een zwervende wolf laat zich niet tellen als een schaap in de wei.

Volgens de eigen verspreidingspagina van BIJ12 worden de territoriumkaarten dan ook nadrukkelijk gebaseerd op bevestigde waarnemingen en schademeldingen, niet op een sluitende telling.

Van 11 naar 14 roedels: hoe hard groeit de wolf in Nederland

Sinds de eerste wolf in 2015 voet aan Nederlandse grond zette, zijn er 259 verschillende dieren met DNA vastgesteld. De groei ging niet gelijkmatig.

Periode Aantal roedels
September 2024 11
April 2026 14

Drie roedels erbij in anderhalf jaar. Dat klinkt bescheiden na de explosieve jaren tussen 2019 en 2023, toen de wolf zich in rap tempo over het land verspreidde. De groei vlakt dus af, maar stopt niet.

Waar komen al die dieren vandaan? Iets meer dan de helft, 56 procent, is van Nederlandse bodem: pups uit bestaande roedels die zelf een territorium vinden. Nog eens 18 procent komt oorspronkelijk uit Duitsland en 6 procent uit België. Van de rest, bijna een vijfde, is de herkomst onbekend.

Wat ook meegroeit: het aantal wolven dat sterft. Sinds 2015 zijn er 81 dode wolven geregistreerd, waarvan 29 alleen al in 2025.

Wat de groei betekent voor schade aan vee

Meer wolven, meer schapen die risico lopen. Dat is geen mening, dat zie je terug in de schademeldingen.

In 2025 kwamen er 1.114 meldingen binnen waarbij BIJ12 vaststelde dat een wolf de dader was. Het jaar ervoor waren dat er 804. Een stijging van ruim 38 procent, in een jaar waarin het aantal roedels nauwelijks toenam.

Zet dat af tegen de Nederlandse schapenstapel en het krijgt pas echt betekenis. Volgens het CBS telde Nederland op 1 december 2025 zo’n 602.000 schapen. Reken de schademeldingen daarop terug en kom je uit op ongeveer 1,85 gemelde wolvenschades per 1.000 schapen: nog geen twee op de duizend, maar wel bijna twee keer zoveel als het jaar ervoor.

Dat is precies de nuance die je zelden leest. Het aantal roedels groeit langzaam. Maar het aantal wolven binnen die roedels, en de ruimte die ze innemen, groeit door. Meer dieren, meer randgebieden, meer kans op een schaap dat net niet achter een wolfwerend raster staat.

Schapenhouders staan niet met lege handen. BIJ12 noemt een stroomraster met de onderste draad op maximaal 20 centimeter hoogte als belangrijkste maatregel, zodat een wolf er niet onderdoor kan kruipen. Daarnaast werken inmiddels 30 tot 40 kuddebewakingshonden bij professionele hoeders in wolvengebied, en subsidiëren zeven provincies de aanschaf van stroomrasters. Gelderland vergoedt bijvoorbeeld tot 14.400 euro voor de aanschaf van twee kuddebeschermingshonden per schaapskudde.

Dus, hoeveel wolven leven er in Nederland? Op papier 131, verdeeld over 14 roedels. In werkelijkheid ligt het getal op elk moment net iets anders, want er loopt altijd wel een zwerver door een bos die nog niet is meegeteld. Dat maakt de wolf een van de weinige dieren in Nederland waarvan niemand het exacte aantal ooit helemaal zeker weet.

Van eigen bodem hebben we wel meer duidelijkheid: lees ook waarom Nederland drie kandidaten heeft voor de oudste stad en wat de grootste dierentuin van Nederland is.

Veelgestelde vragen

Hoeveel wolven leven er op dit moment in Nederland?
In Nederland zijn in 2025 met DNA-onderzoek 131 verschillende wolven aangetoond, verdeeld over 14 roedels. Dat blijkt uit de jaarrapportage van BIJ12, de coördinatieorganisatie voor wolvenbeheer. Het gaat om gevestigde dieren binnen een territorium. Hoeveel zwervende wolven daarnaast door het land trekken, is niet exact te tellen.

In welke provincie wonen de meeste wolven?
De meeste wolven wonen op de Veluwe, waar zeven van de veertien Nederlandse roedels hun territorium hebben. Drenthe volgt met vier roedels, de Gelderse Vallei telt er twee en op de Utrechtse Heuvelrug leeft er een. Buiten deze kerngebieden duiken geregeld zwervende wolven op in provincies als Overijssel, Flevoland en Fryslân, maar daar vestigen ze zich vooralsnog niet.

Mag je een wolf doodschieten in Nederland?
Nee, een wolf doodschieten mag in Nederland niet. De wolf is een strikt beschermde diersoort onder de Europese Habitatrichtlijn en de Wet natuurbescherming, dus afschot is verboden. Bij herhaalde aanvallen op vee kan een provincie in uitzonderlijke gevallen een ontheffing verlenen om een specifiek probleemdier te vangen of te verjagen, maar dat gebeurt zelden.

Is de wolf gevaarlijk voor mensen?
De wolf is voor mensen in de praktijk nauwelijks gevaarlijk. Er zijn in Nederland geen gedocumenteerde aanvallen op mensen bekend en wolven mijden doorgaans contact. Het grootste risico ligt bij vee: in 2025 registreerde BIJ12 1.114 schademeldingen waarbij een wolf als dader werd vastgesteld, tegenover 804 het jaar ervoor.

Wat is de boete voor het doden van een wolf in Nederland?
Het opzettelijk doden van een wolf is in Nederland een misdrijf onder de Wet op de economische delicten. BIJ12 noemt een maximale gevangenisstraf van zes jaar, een taakstraf of een geldboete van de vijfde categorie, tot 103.000 euro. Een ontheffing voor afschot verleent een provincie alleen in uitzonderlijke gevallen, bij herhaalde en niet op andere manieren te stoppen schade.

Welke hond wordt gebruikt om wolven af te schrikken?
Kuddebewakingshonden worden ingezet om wolven op afstand te houden van schapen. Deze honden groeien op tussen de kudde en verdedigen die actief tegen indringers, in plaats van de dieren te hoeden zoals een herdershond doet. Volgens BIJ12 werken er momenteel 30 tot 40 van dit soort honden bij professionele hoeders in wolvengebied, vaak in combinatie met een stroomraster.

Groeit het aantal wolven in Nederland nog steeds?
Ja, het aantal wolven in Nederland groeit nog, al gaat dat langzamer dan in de piekjaren. Sinds 2015 zijn in totaal 259 verschillende wolven vastgesteld en steeg het aantal roedels van elf in 2024 naar veertien begin 2026. Bij tien van die roedels werden vorig jaar gezamenlijk bijna vijftig welpen geboren.

Wat vond je van dit artikel?