Zoek je dit op, dan krijg je meestal een los getal voorgeschoteld en verder niets. Terwijl dat getal alleen iets zegt als je weet welk gemiddelde je meet en met welke mediaan je het vergelijkt. Hieronder beide cijfers naast elkaar, met bron.
In het kort
- Het gemiddeld besteedbaar inkomen van een Nederlands huishouden was in 2024 60.200 euro (CBS, voorlopig).
- De mediaan, het middelste huishouden, lag met 47.600 euro ruim 12.600 euro lager.
- Per persoon met een eigen inkomen was het gemiddelde 42.200 euro, de mediaan 34.300 euro.
- Ruim 1 op de 10 huishoudens had meer dan 100.000 euro te besteden, 2,8 procent minder dan 10.000 euro.
- Modaal inkomen is geen synoniem van gemiddeld of mediaan, maar een apart rekenbedrag van het Centraal Planbureau.
Het gemiddelde is 60.200 euro, de mediaan 47.600 euro
Het gemiddeld besteedbaar inkomen van een Nederlands huishouden kwam in 2024 uit op 60.200 euro, blijkt uit voorlopige cijfers van het CBS. Klinkt eenvoudig. Alleen is dit niet het bedrag dat een gemiddeld huishouden op zijn bankrekening ziet staan.
Zet je alle Nederlandse huishoudens op een rij van laag naar hoog inkomen, dan zit het middelste huishouden namelijk op 47.600 euro. Dat is de mediaan, en die ligt 12.600 euro lager dan het gemiddelde.
Het verschil zit hem in een kleine groep hele hoge inkomens. Die trekken het gemiddelde omhoog, terwijl de mediaan daar ongevoelig voor is. Daarom geldt: wil je weten wat een ‘normaal’ huishouden verdient, kijk dan naar de mediaan, niet naar het gemiddelde.
Reken het om naar een maandbedrag en het verschil wordt tastbaar. Het gemiddelde van 60.200 euro per jaar komt neer op ruim 5.000 euro per maand. De mediaan van 47.600 euro is nog geen 4.000 euro per maand. Dat is een gat van meer dan 1.000 euro per maand tussen “het gemiddelde huishouden” op papier en het huishouden dat er in werkelijkheid middenin zit.
Zo zijn de inkomens in Nederland verdeeld
De twee kerncijfers vertellen niet het hele verhaal. Deze tabel, opgebouwd uit dezelfde CBS-inkomensstatistiek, laat zien hoeveel huishoudens in welke inkomensklasse vallen.
| Besteedbaar inkomen | Aandeel huishoudens |
|---|---|
| Minder dan 10.000 euro | 2,8% |
| 10.000 – 20.000 euro | 6,2% |
| 20.000 – 30.000 euro | 15,2% |
| 30.000 – 40.000 euro | 16,0% |
| 40.000 – 50.000 euro | 12,4% |
| 50.000 – 100.000 euro | 36,6% |
| 100.000 – 200.000 euro | 9,7% |
| 200.000 euro of meer | 1,0% |
Bron: CBS, Inkomen van huishoudens naar inkomensklasse, 2024 (voorlopig)
[stat: 1 op de 10 | Nederlandse huishoudens had in 2024 een besteedbaar inkomen van meer dan 100.000 euro]
Ruim de helft van alle huishoudens zit in de klassen tot 50.000 euro. Omdat de mediaan (47.600 euro) onder het gemiddelde (60.200 euro) ligt, verdient dus per definitie meer dan de helft van de huishoudens minder dan dat gemiddelde. Pas de brede klasse van 50.000 tot 100.000 euro duwt het gemiddelde voorbij de 60.000, puur omdat die klasse zo breed is en flink wat huishoudens ver boven de 60.200 euro bevat.
Je eigen inkomen is een ander getal dan het huishoudinkomen
Verdien je zelf iets en woon je samen met een partner die ook werkt, dan telt het CBS jullie beide inkomens op tot een huishoudinkomen. Wil je weten wat een individu verdient, dan kijk je naar een andere tabel.
Het gemiddelde persoonlijke inkomen van iedereen met een eigen inkomen kwam in 2024 uit op 42.200 euro, met een mediaan van 34.300 euro, volgens CBS-cijfers over inkomen van personen. Ook hier dus een fors verschil tussen gemiddelde en middelste waarde, om precies dezelfde reden als bij het huishoudinkomen.
Uit de meest recente CBS-uitsplitsing naar geslacht (2022, de laatst gepubliceerde detaildata) blijkt dat mannen gemiddeld 45.600 euro verdienden en vrouwen 29.200 euro. Vrouwen kwamen daarmee op zo’n 64 procent van het gemiddelde mannelijke inkomen, deels doordat vrouwen vaker in deeltijd werken.
Waarom het gemiddelde altijd hoger uitvalt
Dit is geen toeval en ook geen typisch Nederlands verschijnsel. Inkomen kent geen ondergrens die ver onder het gemiddelde ligt, maar wel een bovengrens die heel ver omhoog kan. Een topinkomen van 5 ton trekt het gemiddelde van duizenden huishoudens omhoog, terwijl niemand voor evenveel geld onder nul kan duiken.
Statistici noemen dit een scheve verdeling, en bij inkomen is die scheefheid overal ter wereld hetzelfde patroon: gemiddelde boven mediaan, nooit andersom. Hoe groter de groep topverdieners en hoe hoger hun inkomen, hoe verder het gemiddelde van de mediaan afdrijft.
Hoe scheef die top precies is, laat het CBS zien in de laatst gepubliceerde detailcijfers over werkinkomen, uit 2022. Wie toen bij de top 10 procent van de werkenden hoorde, verdiende minimaal 95.300 euro. Voor de top 1 procent lag die grens op 196.600 euro, bijna het dubbele van het huidige gemiddelde huishoudinkomen, blijkt uit CBS-cijfers over inkomen van personen. Die laatste groep is klein, maar duwt het landelijke gemiddelde met flink gewicht omhoog.
Dat is meteen de reden waarom de overheid voor koopkrachtplaatjes niet het gemiddelde gebruikt, maar het modaal inkomen. Dat is een bedrag dat het Centraal Planbureau jaarlijks vaststelt en dat dicht bij de mediaan van voltijdwerkenden ligt. Modaal, gemiddeld en mediaan zijn dus drie verschillende getallen, en de kranten gebruiken ze regelmatig door elkaar.
Wie liever met vermogen dan met inkomen rekent, ziet trouwens hetzelfde patroon terug bij de Nederlandse gemeenten met de meeste en minste miljonairs: ook daar bepaalt een kleine groep aan de top het beeld van de rest.
Wat dit betekent voor jouw eigen situatie
Verdient je huishouden minder dan 60.200 euro? Dan zit je gewoon bij de meerderheid, niet bij een uitzondering. Vergelijk je inkomen liever met de mediaan van 47.600 euro. Zit je daarboven, dan verdien je meer dan de helft van Nederland, ongeacht wat het gemiddelde beweert.
Hetzelfde geldt voor je persoonlijke inkomen. Verdien je zelf tussen de 34.300 en 42.200 euro, dan beweeg je je precies tussen de mediaan en het gemiddelde in, in het gezelschap van een groot deel van werkend Nederland. Pas boven de 95.300 euro kom je in de buurt van de top 10 procent, en dat is een heel andere categorie dan “gemiddeld”.
Voor wie later nadenkt over wat er van een inkomen of vermogen overblijft na een overlijden, is het trouwens goed om te weten hoe erfbelasting precies wordt berekend. Dat raakt namelijk niet het inkomen, maar wel het vermogen dat huishoudens met een hoger inkomen sneller opbouwen.
