Opvallend

Grootste stad ter wereld: stad of agglomeratie?

Vraag het aan Google en je krijgt waarschijnlijk Tokio. Vraag het aan de Verenigde Naties en je krijgt sinds eind 2025 Jakarta. Vraag het aan een Chinese ambtenaar en die wijst naar Chongqing, een stad met de oppervlakte van Oostenrijk. Alle drie hebben gelijk. “Grootste stad” is geen vast begrip. Het is een meetlat, en welke meetlat je pakt, bepaalt wie er wint.

In het kort

  • Chongqing is met 32,1 miljoen inwoners de grootste stad binnen vaste, bestuurlijke stadsgrenzen.
  • Jakarta leidt sinds eind 2025 de VN-ranglijst van stedelijke agglomeraties, met 41,9 miljoen inwoners.
  • Tokio blijft volgens onderzoeksbureau Demographia de grootste aaneengesloten bebouwde zone: 39,1 miljoen inwoners.
  • Tokio voerde van 1955 tot 2025 zeventig jaar lang de ranglijst van grootste bebouwde zones, maar raakte eind 2025 de VN-titel “grootste agglomeratie” kwijt aan Jakarta.
  • Drie gezaghebbende bronnen, drie andere winnaars. Niemand scoort op alle metingen nummer één.

Drie definities, drie winnaars

Er is geen enkele “grootste stad ter wereld”. Er zijn er drie, en ze heten Chongqing, Tokio en Jakarta, afhankelijk van hoe je een stad afbakent.

Trek je de grens bij het stadsbestuur, dus bij de officiële gemeentegrens waarbinnen een burgemeester gezag heeft, dan wint Chongqing met 32,1 miljoen inwoners, volgens de Chinese volkstelling van 2020. Kijk je naar de aaneengesloten bebouwde massa, zonder rekening te houden met bestuurlijke lijntjes op een kaart, dan is Tokio de grootste: 39,1 miljoen mensen, aldus Demographia World Urban Areas. En reken je de hele functionele agglomeratie mee zoals de Verenigde Naties dat doen, met satellietsteden en pendelzones inbegrepen, dan is dat sinds eind 2025 niet meer Tokio maar Jakarta, met 41,9 miljoen inwoners.

Drie bronnen. Drie telmethodes. Drie verschillende winnaars. Geen van de drie telt verkeerd. Ze beantwoorden alleen niet dezelfde vraag.

Definitie #1 Inwoners #2 Inwoners #3 Inwoners
Stadsgrens (city proper) Chongqing 32,1 miljoen Shanghai 24,9 miljoen Beijing 21,9 miljoen
Agglomeratie (VN) Jakarta 41,9 miljoen Dhaka 36,6 miljoen Tokio 33,4 miljoen
Bebouwde zone (Demographia) Tokio 39,1 miljoen Jakarta 35,4 miljoen Delhi 31,9 miljoen

Bron: VN World Urbanization Prospects, editie 2025, Demographia World Urban Areas (20e editie, augustus 2025) en de volkstelling van China uit 2020 (National Bureau of Statistics).

Kijk goed naar de eerste en derde rij: Tokio staat er twee keer in, maar nooit met hetzelfde aantal. Dat komt omdat Tokio bestuurlijk geen stad is in de zin die de andere twee wel zijn. Daarover later meer.

Benieuwd hoe zo’n meetlat-discussie er in een andere categorie uitziet? Bij het hoogste gebouw ter wereld speelt exact hetzelfde probleem: tot waar meet je, de spits of het dak?

De volledige VN-ranglijst van agglomeraties

De Verenigde Naties definiëren een stedelijke agglomeratie als een aaneengesloten reeks rastervakken van één vierkante kilometer met een dichtheid van minstens 1.500 inwoners per vierkante kilometer en een totale bevolking van minstens 50.000. Bestuurlijke grenzen spelen in die telling geen rol.

# Stad Land Inwoners (VN, 2025)
1 Jakarta Indonesië 41,9 miljoen
2 Dhaka Bangladesh 36,6 miljoen
3 Tokio Japan 33,4 miljoen
4 New Delhi India 30,2 miljoen
5 Shanghai China 29,6 miljoen
6 Guangzhou China 27,6 miljoen
7 Manilla Filipijnen 24,7 miljoen
8 Kolkata India 22,5 miljoen
9 Seoul Zuid-Korea 22,5 miljoen

Bron: VN World Urbanization Prospects, data booklet 2025.

Vijf van de negen steden op deze lijst liggen in Zuid- of Zuidoost-Azië. Dat is geen toeval: in die regio groeien steden vaak niet door nieuwbouw binnen een gemeentegrens, maar door voorsteden die vanzelf aan elkaar vastgroeien tot er geen duidelijke rand meer over is.

Zelf een stuk kleiner, maar met hetzelfde groeipatroon: zie de vijf grootste steden van India voor hoe Delhi en Mumbai die weg al jaren bewandelen.

Waarom Tokio zijn troon kwijt is

De Verenigde Naties wezen in november 2025 voor het eerst een andere koploper aan dan Tokio, en veel bestaande artikelen over dit onderwerp zijn geschreven voor die wissel.

Volgens Demographia was Tokio sinds 1955 zeventig jaar onafgebroken de grootste stedelijke zone ter wereld op basis van bebouwde oppervlakte. Die ranglijst voert de stad nog steeds. Maar de VN-ranglijst van agglomeraties, die op een andere manier telt, kreeg eind 2025 voor het eerst een nieuwe koploper. In de update van de World Urbanization Prospects die de VN in november 2025 publiceerde, staat Jakarta voor het eerst op de eerste plek, met Dhaka op twee en Tokio gezakt naar drie.

Veel content die nu online staat is geschreven vóór die update en noemt Tokio nog gewoon de grootste stad ter wereld volgens de VN. Dat was tot voor kort ook correct. Het is alleen niet meer de actuele stand.

En het stopt niet bij Jakarta. Diezelfde VN-prognose verwacht dat Dhaka Jakarta tegen 2050 weer gaat inhalen, met een geschatte 52,1 miljoen inwoners. De volgorde op deze pagina is dus met een korrel zout te nemen voor wie er over twintig jaar op teruglees.

Blijft Tokio dan nergens nummer één? Toch wel. Op de ranglijst van Demographia staat de stad nog altijd bovenaan, met een voorsprong van bijna 10 procent op Jakarta. Welke van de twee metingen “klopt” is een beetje de verkeerde vraag. Ze meten gewoon iets anders.

Chongqing: de stad die groter is dan Oostenrijk

Dan de derde ranglijst, en die heeft een addertje onder het gras.

Chongqing is volgens de officiële Chinese volkstelling de grootste stad ter wereld binnen vaste bestuurlijke grenzen, met 32,1 miljoen inwoners. Alleen is “stad” hier een rekbaar woord. De gemeente Chongqing beslaat ruim 82.000 vierkante kilometer, ongeveer zo groot als Oostenrijk. Het grootste deel daarvan is bergachtig platteland, met losse steden en dorpen die bestuurlijk bij Chongqing horen maar honderden kilometers van het stadscentrum liggen.

Shanghai (24,9 miljoen) en Beijing (21,9 miljoen) hebben dat probleem veel minder. Hun gemeentegrenzen liggen dichter op de daadwerkelijke bebouwing.

En Tokio? Dat telt in deze vergelijking niet eens mee, want Tokio is juridisch helemaal geen stad. Het is een prefectuur, opgebouwd uit 23 afzonderlijke “special wards” die elk hun eigen burgemeester hebben, plus los daarvan nog steden en dorpen. De 23 wards samen, het gebied dat nog het meest op een traditionele stad lijkt, telden begin 2024 zo’n 9,9 miljoen inwoners. De hele prefectuur Tokio komt uit op 14,2 miljoen. Beide cijfers liggen ver onder Chongqing, Shanghai en Beijing, puur omdat Tokio niet in dezelfde bestuurlijke categorie past.

Dat is het probleem met “grootste stad binnen stadsgrenzen” in één zin: de uitslag zegt minstens zoveel over hoe een land zijn gemeenten indeelt als over hoeveel mensen er daadwerkelijk wonen.

Zin in nog een record met een addertje? Bij de oudste stad van Nederland speelt precies dezelfde discussie, maar dan over tijd in plaats van omvang.

Hoe dat zich verhoudt tot een Nederlandse stad

Zet deze cijfers naast Amsterdam en de verhoudingen worden pas echt voelbaar. Amsterdam telde begin 2025 ongeveer 935.000 inwoners.

Jakarta heeft in zijn eentje bijna 45 keer zoveel inwoners als heel Amsterdam. Chongqing, de “kleinste” van de drie koplopers in dit artikel, is nog altijd goed voor 34 keer de bevolking van Amsterdam.

Zelfs Nederland als geheel, met ruim 18 miljoen inwoners, is kleiner dan elke stad die in dit artikel op plek één staat.

Ter vergelijking, en dan aan de andere kant van de schaal: het allerkleinste land ter wereld heeft in zijn totaliteit minder inwoners dan een gemiddelde wijk in Jakarta.

Veelgestelde vragen

Wat is de grootste stad ter wereld?

De grootste stad ter wereld hangt af van de definitie. Reken je agglomeraties, dan is Jakarta sinds eind 2025 de grootste met 41,9 miljoen inwoners volgens de Verenigde Naties. Kijk je naar aaneengesloten bebouwing, dan is dat Tokio met 39,1 miljoen. Binnen vaste stadsgrenzen is Chongqing de grootste, met 32,1 miljoen inwoners.

Waarom staat Tokio niet meer op nummer één bij de Verenigde Naties?

Tokio stond lange tijd op nummer één in de VN-ranglijst van stedelijke agglomeraties. In de update van november 2025 nam Jakarta die positie over, met Dhaka op de tweede plek en Tokio gezakt naar de derde plek. Op andere ranglijsten, zoals die van Demographia, staat Tokio nog altijd bovenaan.

Waarom is Chongqing zo groot als stad?

Chongqing is zo groot omdat de gemeente een oppervlakte van ruim 82.000 vierkante kilometer bestuurt, ongeveer net zo groot als Oostenrijk. Het grootste deel van dat gebied is bergachtig platteland met losse steden en dorpen, niet aaneengesloten stadsbebouwing. Daardoor telt de officiële inwonersteller van Chongqing mensen mee die geen stadsleven leiden.

Is Tokio een stad?

Tokio is juridisch gezien geen stad, maar een prefectuur. Het bestaat uit 23 special wards met elk een eigen burgemeester, plus aanvullende steden en dorpen daarbuiten. De 23 wards samen telden begin 2024 ongeveer 9,9 miljoen inwoners, de hele prefectuur komt uit op 14,2 miljoen.

Wordt Jakarta op termijn ingehaald als grootste stad?

Jakarta wordt volgens de prognose van de Verenigde Naties rond 2050 ingehaald door Dhaka. Dhaka groeit sneller en wordt dan geschat op 52,1 miljoen inwoners, tegen een langzamere groei voor Jakarta. De volgorde op deze ranglijsten verschuift dus elke paar decennia opnieuw.

Wat vond je van dit artikel?