Derde hittegolf op komst, en Nederland is er wéér niet klaar voor
Net bijgekomen van de superhittegolf van juni? Jammer dan. Vanaf donderdag kruipt het kwik in het zuiden weer boven de 30 graden en zaterdag staat er 33 op het menu. Nederland kan als geen ander land water buiten de deur houden. Maar zodra de zon een week doorzet, staan we met lege handen.
Vanaf donderdag gaat het weer los
Het KNMI houdt het begin van de week nog rustig, met maxima tussen de 21 en 28 graden. Vanaf donderdag wordt het zomers warm en in de zuidelijke helft tropisch. Zaterdag kan het in het zuiden 33 graden worden.
Voor het zuidoosten zou dat de derde regionale hittegolf van het jaar betekenen. In juli. Ter vergelijking: er zijn hele decennia geweest waarin Nederland niet één hittegolf meetelde.
En de vorige ronde ligt nog vers in het geheugen. De hittegolf van 18 tot en met 29 juni leverde het eerste landelijke code rood voor hitte ooit op, plus dichte scholen, afgelaste festivals en een record van 39,4 graden in het Limburgse Ell.
De KNMI-lijst liegt niet
Hittegolven zijn niet nieuw. De zomer van 1947 telde er vier, en ook 1911 was berucht. Maar wie de officiële KNMI-lijst erbij pakt, ziet dat het tempo compleet is veranderd. Wij zetten de 40 hittegolven sinds 1901 even op een rij per kwart eeuw:
| Periode | Aantal hittegolven (De Bilt) |
| 1901-1925 | 4 |
| 1926-1950 | 10 |
| 1951-1975 | 1 |
| 1976-2000 | 8 |
| 2001-nu | 17 |
Ruim 40 procent van alle hittegolven van de afgelopen 125 jaar viel dus in de laatste 25 jaar. Geen enkele eerdere periode komt daarbij in de buurt. Dit is geen pech meer. Dit is het nieuwe normaal.
480 extra doden, maar amper een draaiboek
Hoe serieus nemen we dat nieuwe normaal? Eerlijk gezegd: nauwelijks. In de week van de junihittegolf overleden bijna vijfhonderd mensen meer dan normaal, vooral ouderen, meldt NU.nl.
480
Extra sterfgevallen in de week van de junihittegolf, vooral onder ouderen
Toch heeft maar een minderheid van de gemeenten een hitteplan: een draaiboek met afkoelplekken, extra controles bij ouderen en maatregelen op scholen. Van de 342 gemeenten hebben er volgens het Rode Kruis en Klimaatverbond pas 128 zo’n plan. Vorig jaar waren dat er negentig, dus er zit beweging in. Maar snel gaat anders.
“Maar die aanpassing gaat stukken trager dan klimaatverandering zelf.”
Nanco Dolman, klimaatadaptatie-expert bij Deltares, tegen NU.nl
Dolman, die klimaatrapporten schrijft voor het IPCC, wijst op een pijnlijke weeffout: onze steden zijn gebouwd om warmte vast te houden. Beton, dakpannen en glas maken een stad op een hete dag tot 7 graden warmer dan het buitengebied. En nieuwbouwwoningen? Die zijn dankzij dikke isolatie perfect voor de winter, maar veranderen in de zomer in een thermoskan.
De verschillen binnen één stad zijn trouwens net zo schrijnend. “Villawijken hebben veel groen en bomen, maar volkswijken met veel sociale woningbouw zijn vaak versteend”, zegt Dolman. Daar loopt de binnentemperatuur op tot boven de 30 graden.
Wordt de siësta gewoon Nederlands?
Wat dan wel? Meer bomen, zonwering en airco’s op scholen en in verzorgingshuizen, gratis koelteplekken zoals Amsterdam er inmiddels 75 heeft. Allemaal vrij logisch.
Maar de opvallendste suggestie komt uit Zuid-Europa: de siësta. Winkels dicht op het heetst van de dag, iedereen naar binnen. Wordt in Nederland steeds vaker genoemd, en Dolman vindt het geen gek idee. Wie deze week het warme weer toch buiten doorbrengt, snapt meteen waarom: tussen twaalf en vier is er buiten weinig aan.
Klinkt gek, een land van aanpakkers dat ’s middags de deur op slot doet. Maar ooit vonden we een fietshelm ook overdreven.
Dus: zou jij een Nederlandse siësta zien zitten, of is dat zuidelijke onzin die hier nooit gaat werken?
