Vraag tien mensen wat de grootste spin ter wereld is en je krijgt twee antwoorden. De een noemt de Goliath vogeleter, een tarantula zo zwaar als een jong konijn. De ander zweert bij de reuzenjachtspin, met poten die over een dinerbord heen reiken. Allebei hebben gelijk. Het hangt af van wat je meet, en dat verschil wordt in de meeste weetjeslijstjes stilzwijgend weggelaten.
In het kort
- De Goliath vogeleter is de zwaarste spin ter wereld: tot 175 gram
- De reuzenjachtspin heeft de grootste pootspanwijdte: tot 30 centimeter
- Beide records zijn erkend door Guinness World Records
- De reuzenjachtspin is pas in 2001 wetenschappelijk beschreven
Zwaarste of grootste: het is niet dezelfde spin
De grootste spin ter wereld heeft geen enkele winnaar, maar twee. Op gewicht wint de Goliath vogeleter, op pootspanwijdte wint de reuzenjachtspin. De verwarring ontstaat omdat de meeste weetjeslijstjes de twee metingen door elkaar gooien alsof het dezelfde competitie is.
Dat is het niet. Een spin met lange, dunne poten kan een enorme spanwijdte hebben terwijl het lijf zelf klein en licht blijft. Een spin met een fors, gedrongen lijf weegt juist veel meer, ook al reiken de poten minder ver. Dat verschil verklaart precies waarom deze twee soorten allebei een wereldrecord op zak hebben.
Dit is meteen waarom vergelijkingen zo vaak misgaan. Pootspanwijdte meet je diagonaal, van de tip van een voorpoot tot de tip van de tegenoverliggende achterpoot, met de spin zo ver mogelijk gestrekt. Dat is een heel andere maat dan lichaamslengte, waarbij alleen kop en achterlijf tellen en de poten buiten beschouwing blijven.
Gewicht is de derde meetlat en heeft niets met lengte te maken. Een spin kan record na record breken op spanwijdte en toch een lichtgewicht blijven, simpel omdat dunne poten nauwelijks massa toevoegen. Dat is precies het lot van de reuzenjachtspin.
De zwaarste: Goliath vogeleter
De Goliath vogeleter (Theraphosa blondi) is een tarantula uit de regenwouden van Suriname, Guyana, Frans-Guyana, zuidelijk Venezuela en noordelijk Brazilië. Volgens Guinness World Records weegt de soort tot 175 gram, omgerekend 6,2 ounce. Het officiële recordexemplaar, een gekweekt vrouwtje dat werd grootgebracht in Alyth in Schotland, woog in februari 1998 op tweejarige leeftijd 170 gram, oftewel 6 ounce.
[stat: 175 gram | Maximumgewicht van de Goliath vogeleter, de zwaarste spin ter wereld]
Ondanks de naam eet deze spin zelden vogels. Volgens Guinness World Records gaat de voorkeur uit naar regenwormen en padden, aangevuld met insecten en kleine knaagdieren. Het recordexemplaar voor spanwijdte werd al in april 1965 verzameld bij de Rio Cavro in Venezuela en haalde 28 centimeter (11 inch), bijna het record van de reuzenjachtspin. Maar het is het gewicht waarmee deze tarantula de boeken haalt, niet de lengte.
De grootste: reuzenjachtspin
De reuzenjachtspin (Heteropoda maxima) komt uit grotten in Laos en werd pas in 2001 voor het eerst wetenschappelijk beschreven, ondanks de opvallende afmetingen. Guinness World Records erkende de soort op 16 oktober 2017 officieel als houder van het record grootste pootspanwijdte: 30 centimeter.
Die lengte komt vooral doordat de poten van deze jachtspin extreem dun en lang zijn ten opzichte van het lijf. Daardoor weegt de reuzenjachtspin juist minder dan de Goliath vogeleter, ook al wint hij op spanwijdte. Buiten de ontdekte grotten in Laos is de soort tot nu toe nergens anders bevestigd.
Dat de reuzenjachtspin zo laat is ontdekt, zegt vooral iets over waar hij leeft. Grotten in Laos zijn moeilijk toegankelijk en werden tot begin deze eeuw nauwelijks biologisch onderzocht. Andere soorten uit hetzelfde geslacht, Heteropoda, komen wijdverspreid voor in Zuidoost-Azië en zijn een stuk kleiner. Dat de grootste van de familie zich al die tijd schuilhield in een handvol grotten, past bij een patroon dat vaker opduikt bij extreme dierenrecords: het record zit niet altijd in het bekendste gebied, maar in het minst onderzochte.
Beide records naast elkaar
| Record | Soort | Waarde | Bron |
|---|---|---|---|
| Zwaarste spin | Goliath vogeleter (Theraphosa blondi) | tot 175 gram | Guinness World Records |
| Grootste pootspanwijdte | Reuzenjachtspin (Heteropoda maxima) | tot 30 cm | Guinness World Records |
| Pootspanwijdte Goliath vogeleter | Goliath vogeleter | tot 28 cm (Rio Cavro, Venezuela, 1965) | Guinness World Records |
| Zwaarste bevestigde exemplaar | Goliath vogeleter “Rosi” | 170 gram (Schotland, 1998) | Guinness World Records |
| Leefgebied Goliath vogeleter | Kustregenwouden | Suriname, Guyana, Frans-Guyana, Venezuela, Brazilië | Guinness World Records |
| Leefgebied reuzenjachtspin | Grotten | Laos, ontdekt in 2001 | Guinness World Records |
Het is dezelfde nuance die je bij veel dierenrecords tegenkomt. Ook bij het slimste dier ter wereld verandert de winnaar zodra je een andere meetlat pakt, en bij de snelste vogel ter wereld hangt de uitslag af van of je naar duikvlucht of naar horizontale vlucht kijkt. Superlatieven lijken simpel, maar de kleine letters bij de definitie bepalen steevast wie er wint.
Zijn deze reuzenspinnen gevaarlijk voor mensen
Ondanks de afmetingen zijn beide soorten geen bedreiging voor mensen. Het gif van de Goliath vogeleter is niet krachtig genoeg om een volwassene ernstig ziek te maken, de beet voelt vergelijkbaar met een wespensteek. Wel schiet de spin bij dreiging fijne brandharen af, die irritatie aan huid en ogen kunnen veroorzaken. Over de reuzenjachtspin is minder bekend, simpelweg omdat de soort zo recent is ontdekt en zich schuilhoudt in moeilijk bereikbare grotten.
In Nederland hoef je sowieso niet op je hoede te zijn. De grootste inheemse spin, de kruisspin, heeft een pootspanwijdte van een paar centimeter. Zelfs de import-huisspinnen die soms in kelders opduiken, komen niet in de buurt van wat er in Laotiaanse grotten of Zuid-Amerikaanse regenwouden rondkruipt.
Andere kandidaten die vaak worden verward
Zoek je online naar de grootste spin, dan kom je bijna altijd de kameelspin tegen op foto’s die groter ogen dan beide recordhouders. Dat is misleiding: kameelspinnen zijn geen echte spinnen. Het zijn zonnespinnen, een aparte orde binnen de spinachtigen, en ze vallen dus buiten elke spinnenranglijst. Ook de reuzenkrabspin en diverse wolfspinnen duiken op in clickbait-lijstjes, maar geen van die soorten haalt de officieel erkende cijfers van de Goliath vogeleter of de reuzenjachtspin.
Wat blijft hangen is vooral dit: de volgende keer dat iemand beweert de grootste spin ter wereld te kennen, is het antwoord eigenlijk een wedervraag. Zwaarste, of langste poten?
