Nederlandse archeologen vinden 3000 jaar oud graf in Luxor: wie was Paser?
Je graaft jarenlang in de woestijngrond van Luxor. En dan, opeens, stuit je op de naam van iemand die drieduizend jaar geleden gewoon met zijn vrouw aan tafel zat. Precies dat overkwam een team van de Universiteit Leiden. Egypte is er helemaal door in de ban.
Een Leids team op de westelijke oever
De vondst komt van een Nederlandse archeologische missie die sinds 2018 werkt in de Sheikh Abd el-Qurna necropolis, een van de belangrijkste grafvelden uit het oude Egypte. Die plek ligt op de westelijke oever van Luxor, vlak bij het beroemde Thebe.
Dit keer vonden ze de graftombe van een man genaamd Paser. Het graf dateert uit de Ramessiden-periode, de 19e en 20e dynastie. Ruwweg 1300 tot 1100 voor Christus. Voor wie even wil plaatsen: dat is het tijdperk van Ramses II, een van de machtigste farao’s die Egypte ooit gekend heeft.
3000+ jaar
Zo oud is de graftombe die Nederlandse archeologen ontdekten bij Luxor
Paser was geen farao, en juist dat maakt het bijzonder
Bij Egyptische ontdekkingen denk je al snel aan gouden maskers en koninklijke sarcofagen. Maar Paser was geen farao en geen generaal. Toch was hij belangrijk genoeg voor een uitgebreid graf met inscripties die tot op de dag van vandaag leesbaar zijn.
Op de binnenmuren staat Paser afgebeeld terwijl hij verschillende goden aanbidt in heiligdommen. Maar het is een andere scene die het meest blijft hangen: Paser die naast zijn vrouw zit aan een offertafel. Drieduizend jaar geleden, en toch herkenbaar. Samen eten, dat verandert blijkbaar nooit.
“Inscriptions bearing Paser’s name depict him worshipping various deities inside shrines, as well as seated with his wife before an offering table.”
Egyptisch Ministerie van Toerisme en Oudheden, via CBS News
Een graf als een puzzeldoos
De architectuur van het graf is klassiek Nieuw Rijk. Een open binnenplaats leidt naar een in de rots uitgehouwen kapel in de vorm van een omgekeerde T, met daaronder grafkamers. Op de binnenplaats troffen de onderzoekers goed bewaard gebleven elementen: een bank van ongebakken baksteen (bedoeld voor een grafstele) en een trap met hellingen aan weerszijden.
Dat klinkt technisch, maar het zegt veel. Zo’n graf bouw je niet voor een willekeurig iemand. Paser had status. Welke precies, dat moet het vervolgonderzoek uitwijzen.
Egypte als etalage
Egypte zet de afgelopen jaren flink in op archeologische ontdekkingen als toeristenmagneet. Het land heeft buitenlandse valuta nodig, en spectaculaire grafvondsten trekken bezoekers. Luxor is daarin het paradepaardje.
| Vondst | Jaar | Wat er gevonden werd |
| Verborgen gang in Cheops-piramide | 2023 | 9 meter lange ruimte, ontdekt met kosmische straling |
| “Gouden Stad” bij Luxor | 2021 | Grootste stedelijke vondst sinds Toetanchamon |
| Saqqara sarcofagen | 2020 | 100+ verzegelde kisten van 2500 jaar oud |
| Graftombe van Paser | 2026 | Ramessiden-graf met intacte inscripties, gevonden door Leiden |
Het verschil met die eerdere vondsten: dit keer zijn het Nederlanders die aan de knoppen zaten. De Universiteit Leiden heeft een lange traditie in de Egyptologie, maar een ontdekking van dit kaliber haalt niet vaak het internationale nieuws.
Wat er nog komt
Het team gaat door met documentatie en analyse. De grote vraag is simpel: wie was Paser precies? Wat was zijn beroep, zijn rang, zijn plek in de maatschappij? De inscripties geven aanwijzingen, maar het volledige verhaal moet nog worden samengesteld.
En die scene met zijn vrouw aan de offertafel? Die bewijst eigenlijk iets universeels. Of je nu in 2026 leeft of in 1200 voor Christus, samen aan tafel zitten blijft het belangrijkste moment van de dag.
